Brandveiligheid27 oktober 2026 · 5 min lezen

Brand in huis: waar het meestal begint en wat u vanavond nog kunt regelen

De meeste woningbranden beginnen klein: in de keuken, bij een acculader of een overvolle stekkerdoos. Met werkende rookmelders, een paar vaste gewoonten en een vluchtplan maakt u het verschil. Een praktische check voor thuis, van de mensen die dagelijks BHV'ers opleiden.

Rookmelder aan het plafond van de hal van een woning, met op de achtergrond de keuken

Een brand in huis begint bijna nooit groot. Het is een pan op het vuur terwijl de telefoon gaat, een acculader die de hele nacht in de gang ligt, of een stekkerdoos achter de bank waar te veel op aangesloten zit. Het vuur zelf is meestal niet het grootste gevaar: dat is de rook. Volgens de brandweer heeft u vanaf het moment dat een rookmelder afgaat ongeveer drie minuten om veilig buiten te komen.

Wij leiden BHV'ers op voor bedrijven in heel Noord-Nederland. Wat zij op het werk leren, werkt thuis net zo goed. Hieronder de plekken waar het in huis het vaakst misgaat, en wat u er vandaag nog aan kunt doen.

1. De keuken: blijf bij het vuur

Koken is een van de bekendste oorzaken van woningbrand. Vet of olie dat te heet wordt, vat vanzelf vlam. Het gaat vaak mis op een moment van afleiding: de bel, een kind, een appje.

Loop niet weg bij een pan op het vuur, ook niet ‘even’.
Gebruik voor frituren een elektrische frituurpan met thermostaat en vul hem niet te vol.
Leg een passend deksel klaar voordat u begint.

Vlam in de pan? Zet de warmtebron en de afzuigkap uit, leg het deksel (of een bakplaat) op de pan en laat hem afgedekt afkoelen. Gebruik nooit water: dat geeft een steekvlam van brandende olie. Loop ook niet met de pan naar buiten. De brandweer raadt bij een vlam in de pan geen blusdeken aan; die kan zelf vlam vatten. Wilt u een blusmiddel voor vetbranden, kies dan een blusser met klasse F, zoals een vetblusser.

2. Accu's: laad op als u thuis en wakker bent

Elektrische fietsen, steps, gereedschap en speelgoed: in veel huizen liggen meerdere grote accu's. Het aantal branden door accu's is de afgelopen jaren flink gestegen. Een beschadigde of verkeerd geladen accu kan oververhit raken en in korte tijd fel branden.

Laad op als u thuis bent en niet slaapt, en haal de lader eraf als de accu vol is.
Gebruik de originele lader.
Leg de accu op een harde, vlakke ondergrond, met niets brandbaars in de buurt.
Laad niet in de gang of op de trap: dat is uw vluchtroute.
Is de accu gevallen of beschadigd, laat hem dan nakijken bij de fietsenmaker.

Meer weten? Lees ons artikel over veilig omgaan met lithium-ion-accu's.

3. Stekkerdozen, wasdroger en oude apparaten

Kortsluiting en apparaten die oververhit raken, veroorzaken samen een groot deel van de woningbranden. Vaak zit het in kleine dingen.

Sluit geen zware apparaten (kachel, waterkoker, wasdroger) aan op een stekkerdoos, en koppel stekkerdozen niet aan elkaar.
Rol een haspel helemaal af als u hem gebruikt.
Maak het pluizenfilter van de wasdroger na elke keer leeg.
Laat de wasmachine, droger of vaatwasser niet draaien als u weg bent of slaapt.
Ruikt een stopcontact of stekker warm of geschroeid? Gebruik het niet meer en laat het nakijken.

4. Kaarsen, roken en de open haard

In de donkere maanden branden er meer kaarsen en kachels. Zet kaarsen in een stevige houder, uit de buurt van gordijnen en niet op de televisie of in de vensterbank. Blaas ze uit als u de kamer uit gaat. Roken in bed of op de bank is extra gevaarlijk: wie in slaap valt, merkt een smeulende sigaret niet op. Laat de schoorsteen van de open haard of houtkachel elk jaar vegen.

5. Rookmelders: verplicht, en meer dan het minimum loont

Sinds 1 juli 2022 is een rookmelder op elke verdieping van een woning verplicht. Dat is het wettelijke minimum. De brandweer adviseert ook een rookmelder in de slaapkamers en in ruimtes waar brand kan ontstaan, zoals bij de wasmachine of op de plek waar u accu's laadt. Hang er in elk geval een in de hal en op de overloop, want daar loopt uw vluchtroute.

Kies een rookmelder met het keurmerk EN 14604 en een batterij die tien jaar meegaat.
Test hem één keer per maand met de testknop, en luister of u hem overal in huis hoort.
Vervang de hele melder na tien jaar: de sensor wordt minder gevoelig.

6. Een vluchtplan: drie minuten zijn kort

Gaat de rookmelder 's nachts af, dan heeft u geen tijd om na te denken. Spreek daarom vooraf met iedereen in huis af wat u doet.

Ga bij elke kamer na hoe u buiten komt, ook als de trap niet te gebruiken is.
Houd de gang en de trap vrij van schoenen, tassen en fietsen.
Leg de huissleutel op een vaste plek bij de voordeur.
Spreek een verzamelplek af, bijvoorbeeld aan de overkant van de straat, en wie de kinderen of huisdieren meeneemt.
Doe 's nachts de binnendeuren dicht. Een gesloten deur houdt de rook een tijd tegen.
Eenmaal buiten: bel 112, noem uw volledige adres en ga niet terug naar binnen.

Moet u door de rook, blijf dan laag bij de grond: daar is de lucht het schoonst.

Blussen of vluchten?

Een beginnende brand, zoals een brandende prullenbak, is met een blusdeken of brandblusser vaak snel uit. Maar alleen als dat veilig kan en u weet hoe het moet. Lukt het niet binnen een paar seconden, of komt er veel rook vrij? Ga dan naar buiten, doe de deuren achter u dicht en bel 112. Uw leven is belangrijker dan uw spullen.

Wat VMTA voor u kan doen

In onze BHV-trainingen oefenen deelnemers met echte blusmiddelen en leren ze wanneer je een beginnende brand zelf aanpakt en wanneer je beter kunt vluchten. Wie dat één keer heeft gedaan, reageert ook thuis rustiger en sneller. In onze webshop vindt u rookmelders met een batterij van tien jaar, blusdekens en de vetblusser van 3 liter voor de keuken. Vragen over brandveiligheid op uw werk of thuis? Neem gerust contact op.