Lasrook: waarom de Arbeidsinspectie metaalbedrijven nu extra controleert

Lasrook is een gevaarlijke stof, en veel metaalbedrijven beschermen hun lassers daar nog onvoldoende tegen. Dat blijkt uit de tussenresultaten van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Tussen 1 juni 2025 en 1 januari 2026 inspecteerde de Arbeidsinspectie 160 werkgevers in de metaalsector en metaalconstructie. Bij veel van hen schort het aan de bescherming tegen lasrook.

Het korte antwoord voor werkgevers: breng het risico in kaart, neem maatregelen in de juiste volgorde en controleer of ze in de praktijk werken. Een afzuiginstallatie die ergens staat, is nog geen bescherming.

Wat zit er in lasrook?

Lasrook is een mengsel van fijne stofdeeltjes, gassen en dampen. Het komt vrij bij lassen en bij verwante bewerkingen zoals snijden. Wat erin zit, hangt af van het lasproces, het materiaal dat u last en het toevoegmateriaal. Lasrook kan ook kankerverwekkende stoffen bevatten.

Langdurige blootstelling kan leiden tot longaandoeningen zoals astma, COPD en longontsteking. Ook het zenuwstelsel kan worden aangetast en kanker kan ontstaan. Het kankerrisico is het grootst bij metalen die chroom of nikkel bevatten, zoals roestvast staal (RVS).

Lasrook is een gevaarlijke stof. Dat betekent dat u als werkgever het risico moet kennen en moet beheersen.

Wat vraagt de Arbowet van u?

Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet moet u de risico's van lasrook in kaart brengen en doeltreffende maatregelen nemen. Dat begint bij de RI&E en het plan van aanpak. Zijn die verouderd of ontbreken ze, dan moet u dat alsnog regelen. De Arbeidsinspectie ziet dat een ontbrekende of slechte risico-inventarisatie vaak de oorzaak is van te weinig maatregelen.

Controleer voor aanvang van laswerk ook of er een blootstellingsbeoordeling is. Kijk of de juiste maatregelen zijn getroffen en of ze goed worden gebruikt.

De volgorde van maatregelen

Voor kankerverwekkende stoffen moet u eerst nagaan of u de stof kunt vervangen door een minder risicovolle. Lukt dat niet, dan past u alle technisch uitvoerbare beheersmaatregelen toe, in deze volgorde:

1. Een andere verbindingstechniek of een minder schadelijk lasproces kiezen.
2. Bronafzuiging (toortsafzuiging, afgezogen lastafel of puntafzuiging) en mechanische ventilatie van de ruimte, zodat de rook niet wordt ingeademd en zich niet ophoopt.
3. Lassen in een aparte ruimte, zodat collega's die niet lassen niet worden blootgesteld.
4. Persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals een verse luchtkap die gefilterde lucht in de laskap blaast.

Een maatregel is technisch uitvoerbaar als de voorziening, installatie of machine beschikbaar is en in uw situatie toepasbaar. Een ademhalingsmasker is dus de laatste stap, niet de eerste.

Afzuiging alleen is niet genoeg

De inspecteurs benadrukken dat afzuiging op zichzelf niet volstaat. Veilig werk moet georganiseerd worden: wie last waar, hoe wordt de afzuiging gebruikt, wie controleert het en wat gebeurt er als het niet werkt? Een vinkje op een checklist betekent niet dat uw medewerkers beschermd zijn. De Arbeidsinspectie controleert of u lasrook zo veilig mogelijk beheerst en of u dat op de lange termijn borgt. Waar maatregelen ontbreken, treedt zij handhavend op.

Wat kunt u deze week doen?

• Pak uw RI&E en plan van aanpak erbij en kijk of lasrook er goed in staat.
• Loop de lasplekken langs. Staat de bronafzuiging op de juiste plek en wordt hij ook gebruikt?
• Vraag uw lassers wat zij in de praktijk merken, bijvoorbeeld bij werk aan RVS.
• Gebruik de zelfinspectietool op zelfinspectie.nl om na te gaan welke verplichtingen voor gevaarlijke stoffen gelden.

Heeft u hulp nodig bij het actualiseren van uw RI&E, of wilt u uw bedrijfshulpverleners laten oefenen met een incident op de werkvloer, bijvoorbeeld bij onwel worden door rook of dampen? V.M.T.A. denkt graag met u mee.